‘Dilemma’s in oorlogstijd’, een lezing over Willem den Boer, van verzetsman en Engelandvaarder tot verschoppeling
Op donderdag 1 oktober organiseert Museum Engelandvaarders in Noordwijk een bijzondere lezing door Just Stam over zijn grootvader Willem den Boer. Als de Duitsers op 10 mei 1940 Nederland binnenvallen besluit hij als reserve-majoor tegen zijn orders in in zijn woonplaats Dordrecht te blijven. Hij wil daar proberen de bruggen over de Maas naar Zwijndrecht weer in Nederlandse handen te krijgen. Na een dappere, inventieve strijd moet hij zich terugtrekken. Het is het begin van de opmerkelijk rol die Den Boer tijdens de oorlog heeft gespeeld.
Na de capitulatie wordt hij leider van de Oranjewacht, één van de eerste landelijke verzetsorganisaties met uiteindelijk zo’n 2000 leden. Als de Duitsers deze verzetsgroep al in december 1940 oprollen, ontsnapt hij ternauwernood aan arrestatie en duikt hij onder. Zijn vrouw en drie van zijn elf kinderen worden ruim drie maanden gegijzeld om hem ertoe te brengen zich over te geven. Hij weerstaat de druk en steekt samen met zes anderen in juni 1941 vanaf de Hondsbossche zeewering in een gammel bootje de Noordzee over. In 36 uur bereikt hij na een hachelijke tocht Engeland. Daar probeert hij de regering in ballingschap te winnen voor zijn ideaal om Nederland door de Nederlanders zelf te laten bevrijden. Een strijd waarin hij op geen enkel moment serieus wordt genomen. Ook zijn plan om als parachutist boven bezet gebied te worden gedropt, mislukt na een zwaar trainingsongeluk. Na de oorlog keert hij daarom zeer verbitterd terug naar Nederland.
Just staat in zijn presentatie met foto’s en video’s uitgebreid stil bij het leven van zijn grootvader. Wat maakte zijn rol bij de strijd in Dordrecht zo bijzonder? Hoe werd hij leider van de Oranjewacht en waardoor werd deze verzetsorganisatie al zo snel opgerold? Hoe verliep zijn zoektocht naar mogelijkheden om naar Engeland over te steken? Wat bracht hem ertoe om op zijn 52ste nog als parachutist naar bezet Nederland terug te willen keren? En wat waren onderwijl de dilemma’s waarvoor hij kwam te staan. Dilemma’s die de vraag oproepen: “Wat zou ik hebben gedaan?”
Programma:
- 19:00 uur – Inloop met drankje
- 19:30 uur – Start lezing
Na afloop – Gelegenheid tot napraten met de spreker onder het genot van een drankje
Locatie en entree:
- Museum Engelandvaarders, Bosweg 15, Noordwijk
- € 12,50, inclusief koffie en wat lekkers
Just Stam is sinds 2023 bestuurslid van het Museum Engelandvaarders, met de portefeuille “Content en collectie”. Over het leven van zijn grootvader heeft hij 2020 een boek uitgebracht: “Ook voor jouw kinderen”, verkrijgbaar in o.a. de winkel van het museum.
